Związek między dobrostanem a umiejętnością kreatywnego myślenia w edukacji
Streszczenie w języku polskim
Dobrobyt, jako integralny element zrównoważonego rozwoju, w znacznym stopniu przyczynia się do postępu gospodarczego, społecznego i środowiskowego. Ramy strategiczne, takie jak ramy dobrobytu OECD, podkreślają kluczowe czynniki wpływające na dobrobyt w Finlandii, w tym umiejętności oraz badania i rozwój, transformację ekologiczną, równouprawnienie płci, zdrowie i spójność społeczną. W dziedzinie edukacji ostatni spadek wyników PISA w zakresie nauk ścisłych podkreśla znaczenie wzmacniania dobrobytu i inwestowania w przyszłe umiejętności. Dobrobyt jest powszechnie rozumiany jako sposób, w jaki ludzie czują się i funkcjonują osobiście i społecznie, kształtowany przez wymiary emocjonalne, poznawcze, behawioralne i relacyjne. W ostatnich latach stał się on centralnym elementem dyskursu edukacyjnego, kładącego nacisk na holistyczne uczenie się, podejście społeczno-konstruktywistyczne i całościowy rozwój dziecka. W tym szerszym kontekście badanie analizuje związek między dobrobytem a umiejętnościami kreatywnego myślenia. Zastosowano w nim model CAT, który identyfikuje cztery klimaty uczenia się – słońce, burza, przestrzeń i gleba – które sprzyjają kreatywnym postawom i wspierają rozwój umiejętności kreatywnego myślenia. Klimaty te sprzyjają inspiracji, wyzwaniom, swobodnemu myśleniu i integracji różnorodnych doświadczeń. Praktyki stosowane w klasie, takie jak zajęcia teatralne, nauka oparta na zabawie, współpraca międzydyscyplinarna i zadania wymagające krytycznego myślenia, ilustrują, w jaki sposób model ten można skutecznie wdrożyć. Model CAT rozwija kreatywne myślenie poprzez wiedzę specjalistyczną, wyobraźnię, krytyczne myślenie i umiejętność tworzenia nowych powiązań. Badanie dostarcza praktycznych przykładów zastosowania modelu. We wnioskach wskazano, że procesy twórcze pozwalające na swobodę wypowiedzi poprawiają samopoczucie, wpływają na naukę przez całe życie i wspierają rozwój pozytywnych cech osobistych.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Dewey, J. (1938). Experience and Education. Macmillan Company.
Douwes, R., Metselaar, J., Pijnenborg, G.H.M., & Boonstra, N. (2023). Well-being of students in higher education: The importance of a student perspective. Cogent Education, 10(1), Article 2190697.
Fleischer, L., & Stokenberg, L. (2023). Well-being in Finland: Bringing together people, economy and planet. OECD Papers on Well-being and Inequalities, 14. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/ecf06a58-en.
Guillaumier, C. (2016). Reflection as creative process: Perspectives, challenges and practice. Arts and Humanities in Higher Education, 15(3–4), 353–363.
Guilford, J.P. (1957). Creative abilities in the arts. Psychological Review, 64(2), 110–118. https://doi.org/10.1037/h0048280
Jarden, A., & Roache, A. (2023). What is wellbeing? International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(6). https://doi.org/10.3390/ijerph20065006
Kim, K.H. (2016). The Creativity Challenge: How We Can Recapture American Innovation. Prometheus Books.
Kim, K.H. (2017). Creativity crisis update: How high-stakes testing stifles innovation. https://www.creativitypost.com/article/the_2017_creativity_crisis_update_how_high_stakes_testing_has_stifled_innov
Kim, K.H. (2019). Demystifying creativity: What creativity isn’t and is? Roeper Review, 41(2), 119–128. https://doi.org/10.1080/02783193.2019.1585397
Michaelson, J., Mahony, S., & Schifferes, J. (2012). Measuring Wellbeing: A Guide for Practitioners. New Economics Foundation.
Mullen, C.A. (2019). Creative synthesis: Combining the 4C and systems models of creativity. In C.A. Mullen (Ed.), Creativity under Duress in Education? Resistive Theories, Practices, and Actions (pp. 3–25). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-319-90272-2
OECD. (2023a). PISA 2022 Results (Vol. I): The State of Learning and Equity in Education. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/53f23881-en
OECD. (2023b). PISA 2022 Results (Vol. II): Learning During – and From – Disruption. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/a97db61c-en
Petsilas, P., Leigh, J., Brown, N., & Blackburn, C. (2019). Creative and embodied methods to teach reflections andsupport students’ learning. Research in Dance Education, 20(1), 19–35. 10.1080/14647893.2019.1572733
World Economic Forum (2025). The Future of Jobs Report 2025. Geneva.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/pe.2025.9.63-72
Data publikacji: 2025-12-31 15:36:51
Data złożenia artykułu: 2025-05-09 11:39:13
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2025 Tímea Mészáros, Vilmos Vass

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.