Personalizacja korespondencji handlowej a niezbędność przetwarzania danych o płci do prawidłowego wykonania umowy – glosa częściowo krytyczna do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 stycznia 2025 r. w sprawie Association Mousse przeciwko CNIL i SNCF Connect, C-394/23

Streszczenie w języku polskim

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 9 stycznia 2025 r. w sprawie Association Mousse przeciwko CNIL i SNCF Connect (C-394/23) dotyczy zgodności obowiązku wskazywania płci przez formy „pan” albo „pani” dla celów personalizacji komunikacji handlowej. Glosa jest częściowo krytyczna. Trybunał orzekł, że personalizacja komunikacji handlowej oparta na tożsamości płciowej nie jest niezbędna do wykonania umowy przewozu na podstawie art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. b RODO. Trybunał ją dopuścił, ale na podstawie prawnie uzasadnionych interesów (art. 6 ust. 1 lit. f RODO), przy spełnieniu warunków wskazanych w wyroku. Glosa nie stanowi polemiki z przytoczonym w niej orzecznictwem TSUE i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczącym aspektów prywatności związanych z tożsamością płciową ani z przedmiotowym rozstrzygnięciem w odniesieniu do samej sprzedaży dokumentów uprawniających do przejazdu. Jednak TSUE wskazuje też inne, poza przekazaniem drogą elektroniczną biletu, etapy realizacji umowy, które wymagają korespondencji handlowej: poinformowanie o ewentualnych zmianach w podróży oraz korespondencję z działem obsługi klienta (pkt 37 wyroku). Z przytoczonych w glosie badań lingwistycznych oraz z literatury z zakresu lingwistyki, m.in. z oświadczenia Akademii Francuskiej, wynika, że poprawność fleksyjna jest jednym z kryteriów poprawności językowej i zrozumiałej komunikacji, są więc podstawy do tego, aby do personalizacji korespondencji według płci w celach takich jak postępowanie reklamacyjne i skargowe stosować podstawę niezbędności do wykonania umowy z art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. b RODO, gdy personalizacja form według płci wynika z zasad gramatyki w języku. Natomiast wymóg informowania o takim celu przetwarzania oznaczałby, że formułowanie korespondencji zgodnej z zasadami gramatyki i zrozumiałej nie mieści się w „rozsądnych oczekiwaniach osób, których dane dotyczą”.