The European Security System after the End of the Russian–Ukrainian War in the Political Conceptions of Law and Justice and Civic Platform

Tomasz Koziełło

Abstract


The aim of this article is to present the political conceptions of Law and Justice (PiS) and Civic Platform (PO) regarding ways to bring the Russian–Ukrainian war to an end as quickly as possible and to outline a new European security system following the cessation of hostilities. Two research hypotheses are formulated: 1) both parties agree on the need to defeat Russia as swiftly as possible and to establish an international security system capable of protecting European states from further armed aggression; 2) the parties differ in certain respects regarding specific solutions related to the structure of this system. The following research questions are posed: 1) How do the two parties assess the armed conflict? 2) What options do they propose for ending it as quickly as possible? 3) What measures should be taken to prevent further aggression in Europe? 4) What role should Poland play in the future security system? The study employs the analysis of political thought as the primary research method, complemented by sys temic analysis, which reconstructs the European security system proposed by both parties, and compa rative analysis, which identifies similarities and differences between the political concepts of PiS and PO. According to both Law and Justice and Civic Platform, the new European security system established after the end of the Russian–Ukrainian war should guarantee peace and security on the continent by eliminating or minimizing the risk of armed aggression and violations of territorial integrity, sovereignty, or independence of any state. It should be based on cooperation between two international organiza tions: NATO and the European Union. The former, due to its military capabilities, would be responsible for protecting European countries from external armed aggression. The latter, owing to its economic strength, is perceived as the entity capable of supporting European states in raising their level of deve lopment and ensuring the prosperity of their citizens. Although the general principles and objectives of the proposed European security system are largely similar, if not identical, in both parties’ programs, differences emerge with regard to specific institutional arrangements. The first concerns their attitudes toward the European Union and their preferred vision of its future: whether it should function as an international or supranational organization, a union of sove reign states, or a federal entity. The second area of divergence relates to the relationship between NATO and the EU within the security architecture. According to one concept, NATO should retain a monopoly on the use of armed force to deter and counter aggression, while the EU’s role would remain primarily economic and technological. The alternative concept assumes an enhanced role for the EU in ensuring security in Europe through the creation of military structures independent of NATO.

Keywords


Russia; Ukraine; war; European security system; Polish political thought

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Źródła

Dokumenty programowe:

Bezpieczna przyszłość Polski, Warszawa 2023.

Polski model państwa dobrobytu. Program Prawa i Sprawiedliwości, Warszawa 2019.

Polska przyszłości. Program Platformy Obywatelskiej, Warszawa 2015.

Program polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. 1 stycznia – 30 czerwca 2025 r., Warszawa 2024.

Silna Polska, odnowiony Zachód. Dyplomacja w służbie obywatelom. Program polityki zagranicznej Platformy Obywatelskiej, Warszawa 2019.

Strategia polskiej polityki zagranicznej 2017–2021, Warszawa 2017.

Zdrowie, praca, rodzina. Program Prawa i Sprawiedliwości, Warszawa 2014.

Projekty aktów normatywnych:

Poselski projekt uchwały, dotyczący uznania Federacji Rosyjskiej za państwo sponsorujące terroryzm, IX kadencja, druk nr 2809 z 29 XI 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt uchwały w sprawie obrony polskiej suwerenności, X kadencja, druk nr 1121 z 19 III 2025 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie poparcia członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej, IX kadencja, druk nr 2060 z 2 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz niektórych innych ustaw, IX kadencja, druk nr 2121 z 18 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022, IX kadencja, druk nr 2838 z 1 XII 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o działaniach organów władzy państwowej na wypadek zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa, IX kadencja, druk nr 3605 z 16 VIII 2023 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, X kadencja, druk nr 1106 z 7 III 2025 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainie, IX kadencja, druk nr 2048 z 24 II 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie nałożenia sankcji na import rosyjskiej i białoruskiej żywności i produktów rolnych do UE, X kadencja, druk nr 228 z 5 III 2024 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie oddania hołdu ofiarom rosyjskiej napaści na Ukrainę, X kadencja, druk nr 214 z 22 II 2024 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie popełniania zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości oraz łamania praw człowieka przez Rosję w Ukrainie, IX kadencja, druk nr 2104 z 23 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Wypowiedzi na posiedzeniach parlamentu:

Błaszczak M., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie na 20 pos. Sejmu X kadencji z 16 X 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie na zgromadzeniu posłów i senatorów X kadencji z 25 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie podczas Zgromadzenia Narodowego IX kadencji z 11 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Fogiel R., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Kowal P., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Kowal P., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 24 II 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 53 pos. Sejmu IX kadencji z 27 IV 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 56 pos. Sejmu IX kadencji z 9 VI 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przydacz M., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Rau Z., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Schetyna G., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Siemoniak T., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 58 pos. Sejmu IX kadencji z 7 VII 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 1 pos. Sejmu X kadencji z 12 XII 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 35 pos. Sejmu X kadencji z 20 V 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Wawrzyk P., Wystąpienie na 59 pos. Sejmu IX kadencji z 21 VII 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Literatura

Bartosiak J., Zychowicz P., Wojna o Ukrainę. Wojna o świat, Rebis, Poznań 2023.

Budzisz M., Góralczyk B., Radziejewski B., Wielka gra o Ukrainę, Wydawnictwo Nowej Konfederacji, Warszawa 2022.

Galeotii M., Wojny Putina. Czeczenia, Gruzja, Syria, Ukraina, Znak, Kraków 2025.

Kuźniar R., Polityka zagraniczna RP 1989–2024, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2025.

Nowak A., Powrót „Imperium Zła”. Ideologie współczesnej Rosji, ich twórcy i krytycy (1913-2023), Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023.

Petraeus D., Roberts A., Konflikt. Militarna historia wojen po 1945, Znak, Kraków 2024.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/we.2025.11.2.11-37
Date of publication: 2026-03-29 15:57:57
Date of submission: 2026-03-29 12:38:12


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2026 Tomasz Koziełło

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.