Europejski system bezpieczeństwa po zakończeniu wojny rosyjsko-ukraińskiej w koncepcjach politycznych Prawa i Sprawiedliwości oraz Platformy Obywatelskiej

Tomasz Koziełło

Streszczenie w języku polskim


Celem artykułu jest przedstawienie koncepcji politycznych Prawa i Sprawiedliwości oraz Platformy Obywatelskiej odnoszących się do sposobów jak najszybszego zakończenia wojny rosyjsko--ukraińskiej oraz prezentujących nowy system bezpieczeństwa europejskiego po zakończenia działań zbrojnych. Na potrzeby artykułu zostały sformułowane dwie hipotezy badawcze: 1) oba ugrupowania zgadzają się w kwestii konieczności jak najszybszego pokonania Rosji i ustanowienia międzynarodo wego systemu bezpieczeństwa, chroniącego państwa Europy przed kolejnymi zbrojnymi napaściami; 2) obie partie różnią się czasem w kwestii szczegółowych rozwiązań, dotyczących struktury tego systemu. Postawiono następujące pytania badawcze: 1) jak obie partie oceniają konflikt zbrojny? 2) jakie widzą możliwości najszybszego zakończenia działań zbrojnych? 3) jakie środki działania należy ich zdaniem podjąć, aby zapobiec kolejnym agresjom na obszarze europejskim? 4) jaka powinna być rola Polski w przyszłym systemie bezpieczeństwa? Wśród metod badawczych posłużono się analizą świadectw myśli politycznej, na podstawie których zebrano materiał do badania, analizą systemową, za pomocą której odtworzono proponowany przez oba stronnictwa system bezpieczeństwa europejskiego, a także metodą porównawczą, za pomocą której wykazano podobieństwa i różnice między koncepcjami poli tycznymi PiS i PO. Zdaniem Prawa i Sprawiedliwości oraz Platformy Obywatelskiej nowy system bezpieczeństwa europej skiego po zakończeniu wojny rosyjsko-ukraińskiej miałby zagwarantować pokój i bezpieczeństwo na kontynencie poprzez wyeliminowanie lub ograniczenie do minimum możliwości zbrojnej agresji i na ruszania integralności terytorialnej, suwerenności czy też niepodległości któregokolwiek z państw. Po winien opierać się na współpracy dwóch organizacji międzynarodowych – NATO i UE. Pierwsza z nich dzięki potędze militarnej miała za zadanie chronić państwa Europy przed jakąkolwiek agresją zbrojną z zewnątrz. Drugą natomiast, dysponującą rozwiniętą gospodarką, uznawano za jedyny podmiot gotowy pomóc państwom europejskim w podnoszeniu ich poziomu cywilizacyjnego oraz dobrobytu obywateli. O ile ogólne zasady i cele europejskiego systemu bezpieczeństwa są bardzo podobne, a nawet tożsame między PiS i PO, to w kwestiach szczegółowych widać między nimi różnice. Można wskazać w pierwszej kolejności na stosunek do Unii Europejskiej i jej pożądaną wizję: organizacji międzynarodowej czy po nadnarodowej, związku państw suwerennych czy organizacji federalnej. Drugą płaszczyzną konfliktu jest relacja NATO–UE w systemie bezpieczeństwa. Według jednej z koncepcji to Sojusz powinien mieć mono pol na używanie sił zbrojnych dla odstraszania agresorów i walki z nimi, a rolą Unii pozostawało wsparcie ekonomiczne i technologiczne. Druga koncepcja natomiast zakładała zwiększenie roli Unii w zapewnieniu bezpieczeństwa w Europie poprzez stworzenie odrębnych od NATO jednostek wojskowych.

Słowa kluczowe


Rosja; Ukraina; wojna; europejski system bezpieczeństwa; polska myśl polityczna

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Źródła

Dokumenty programowe:

Bezpieczna przyszłość Polski, Warszawa 2023.

Polski model państwa dobrobytu. Program Prawa i Sprawiedliwości, Warszawa 2019.

Polska przyszłości. Program Platformy Obywatelskiej, Warszawa 2015.

Program polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. 1 stycznia – 30 czerwca 2025 r., Warszawa 2024.

Silna Polska, odnowiony Zachód. Dyplomacja w służbie obywatelom. Program polityki zagranicznej Platformy Obywatelskiej, Warszawa 2019.

Strategia polskiej polityki zagranicznej 2017–2021, Warszawa 2017.

Zdrowie, praca, rodzina. Program Prawa i Sprawiedliwości, Warszawa 2014.

Projekty aktów normatywnych:

Poselski projekt uchwały, dotyczący uznania Federacji Rosyjskiej za państwo sponsorujące terroryzm, IX kadencja, druk nr 2809 z 29 XI 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt uchwały w sprawie obrony polskiej suwerenności, X kadencja, druk nr 1121 z 19 III 2025 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie poparcia członkostwa Ukrainy w Unii Europejskiej, IX kadencja, druk nr 2060 z 2 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz niektórych innych ustaw, IX kadencja, druk nr 2121 z 18 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Poselski projekt ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022, IX kadencja, druk nr 2838 z 1 XII 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o działaniach organów władzy państwowej na wypadek zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa, IX kadencja, druk nr 3605 z 16 VIII 2023 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, X kadencja, druk nr 1106 z 7 III 2025 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainie, IX kadencja, druk nr 2048 z 24 II 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie nałożenia sankcji na import rosyjskiej i białoruskiej żywności i produktów rolnych do UE, X kadencja, druk nr 228 z 5 III 2024 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie oddania hołdu ofiarom rosyjskiej napaści na Ukrainę, X kadencja, druk nr 214 z 22 II 2024 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przedstawiony przez Prezydium Sejmu projekt uchwały w sprawie popełniania zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości oraz łamania praw człowieka przez Rosję w Ukrainie, IX kadencja, druk nr 2104 z 23 III 2022 r., Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Wypowiedzi na posiedzeniach parlamentu:

Błaszczak M., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie na 20 pos. Sejmu X kadencji z 16 X 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie na zgromadzeniu posłów i senatorów X kadencji z 25 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Duda A., Wystąpienie podczas Zgromadzenia Narodowego IX kadencji z 11 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Fogiel R., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Kowal P., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Kowal P., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 24 II 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 53 pos. Sejmu IX kadencji z 27 IV 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Morawiecki M., Wystąpienie na 56 pos. Sejmu IX kadencji z 9 VI 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Ociepa M., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Przydacz M., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Rau Z., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Schetyna G., Wystąpienie na 74 pos. Sejmu IX kadencji z 13 IV 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Siemoniak T., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 10 pos. Sejmu X kadencji z 25 IV 2024, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Sikorski R., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 49 pos. Sejmu IX kadencji z 3 III 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 58 pos. Sejmu IX kadencji z 7 VII 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Szynkowski S., Wystąpienie na 33 pos. Sejmu X kadencji z 23 IV 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 1 pos. Sejmu X kadencji z 12 XII 2023, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 30 pos. Sejmu X kadencji z 7 III 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Tusk D., Wystąpienie na 35 pos. Sejmu X kadencji z 20 V 2025, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Wawrzyk P., Wystąpienie na 59 pos. Sejmu IX kadencji z 21 VII 2022, Sejm RP, https://www.sejm.gov.pl [dostęp: 20.08.2025].

Literatura

Bartosiak J., Zychowicz P., Wojna o Ukrainę. Wojna o świat, Rebis, Poznań 2023.

Budzisz M., Góralczyk B., Radziejewski B., Wielka gra o Ukrainę, Wydawnictwo Nowej Konfederacji, Warszawa 2022.

Galeotii M., Wojny Putina. Czeczenia, Gruzja, Syria, Ukraina, Znak, Kraków 2025.

Kuźniar R., Polityka zagraniczna RP 1989–2024, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2025.

Nowak A., Powrót „Imperium Zła”. Ideologie współczesnej Rosji, ich twórcy i krytycy (1913-2023), Wydawnictwo Literackie, Kraków 2023.

Petraeus D., Roberts A., Konflikt. Militarna historia wojen po 1945, Znak, Kraków 2024.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/we.2025.11.2.11-37
Data publikacji: 2026-03-29 15:57:57
Data złożenia artykułu: 2026-03-29 12:38:12


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Tomasz Koziełło

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.