Treść, charakter prawny, tryb stanowienia oraz kontrola legalności rozporządzenia w sprawie zmiany okręgu rejestracji stanu cywilnego
Streszczenie w języku polskim
Przedmiotem artykułu jest analiza rozporządzenia w sprawie zmiany okręgu rejestracji stanu cywilnego, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego. Celem pracy jest omówienie treści, charakteru prawnego, trybu stanowienia oraz kontroli legalności tego aktu. Rozporządzenie w sprawie zmiany okręgu rejestracji stanu cywilnego różni się od „klasycznych” rozporządzeń, o których mowa w art. 87 ust. 1 i art. 92 Konstytucji RP. Upoważnienie do jego wydania określa specyficzny zakres spraw przekazanych do uregulowania. Akt jest wydawany na wniosek w procedurze, która wymaga ustalenia określonego stanu faktycznego. Sposób normowania jest natomiast skoncentrowany na zindywidualizowanych jednostkach (docelowo na podmiotach i organach administracji publicznej). Charakter wykonawczy i normatywny aktu może być podany w wątpliwość. Decydujące jest jednak uwzględnienie specyfiki norm prawnych kreowanych przepisami rozporządzenia, które należą do prawa ustrojowego, a także skutków wydania aktu, które nie sprowadzają się wyłącznie do dokonania czynności konwencjonalnej, niebędącej derogacją ani nowelizacją. Przepisy rozporządzenia kreują bowiem normę dotyczącą właściwości miejscowej, która – mimo że znajduje zastosowanie wobec ściśle określonych organów administracji publicznej – jest też podstawą działań zewnętrznych administracji. Pośrednimi jej „adresatami” są zatem także jednostki wchodzące w relacje z organem. Zakreślony kontekst, w połączeniu z rezultatami zastosowania metody dogmatycznej – potwierdzającej, że badany akt jest rozporządzeniem w ujęciu formalnym, przemawia za traktowaniem tych aktów w sposób właściwy dla rozporządzeń, mimo że odbiegają one w pewnym zakresie od ogólnego modelu rozporządzenia w polskim systemie prawa.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Basior I., Sorbian D., Czajkowska A., Prawo o aktach stanu cywilnego z komentarzem. Przepisy wykonawcze i związkowe oraz wzory dokumentów, Warszawa 2015.
Boć J., Badanie źródeł prawa, [w:] Prawo administracyjne, red. J. Boć, Wrocław 1996–1997.
Dawidowicz W., Zagadnienia ustroju administracji państwowej w Polsce, Warszawa 1970.
Dolnicki B., Indywidualny akt normatywny, „Przegląd Prawa Publicznego” 2017, nr 6.
Gurdek M., Okręg urzędu stanu cywilnego a okręg rejestracji stanu cywilnego w kontekście obowiązku zatrudnienia innej osoby na stanowisko kierownika USC, „Roczniki Administracji i Prawa” 2015, vol. 15(1).
Hrynicki W.M., Organizacja rejestracji stanu cywilnego w Polsce w ujęciu historycznym, „Ius Novum” 2016, nr 4.
Kotowicz B., Kurzawa A., Opaliński B., Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, LEX/el. 2022.
Kurzawa A., Komentarz do art. 7, [w:] B. Kotowicz, A. Kurzawa, B. Opaliński, Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz, LEX/el. 2022.
Michalska A., Wronkowska S., Zasady tworzenia prawa, Poznań 1983.
Ochendowski E., Prawo administracyjne. Część ogólna, Toruń 2004.
Ruczkowski P., Prawo o aktach stanu cywilnego, [w:] Prawo administracyjne, red. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Warszawa 2020.
Skwara B., Rozporządzenie jako akt wykonawczy w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2010.
Szewczyk E., Szewczyk M., Generalny akt administracyjny, Warszawa 2014.
Ura E., Prawo administracyjne, Warszawa 2010.
Wilk J., Stan cywilny, [w:] Materialne prawo administracyjne, red. M. Miemiec, Warszawa 2019.
Wronkowska S., Model rozporządzenia jako aktu wykonawczego do ustaw w świetle Konstytucji i praktyki, [w:] Konstytucyjny system źródeł prawa w praktyce, red. A. Szmyt, Warszawa 2005.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/ppa.2026.11.9-24
Data publikacji: 2026-06-12 14:44:24
Data złożenia artykułu: 2026-03-31 17:46:54
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.