Odpowiedzialność członków zarządu wobec spółdzielni a kwestia przyczynienia się poszkodowanej spółdzielni do zwiększenia szkody – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2023 r., II PSKP 3/23

Mateusz Żaba

Streszczenie w języku polskim


W glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2023 r. (II PSKP 3/23) analizie poddano trzy kluczowe kwestie związane z odpowiedzialnością członków zarządu spółdzielni przewidzianą w przepisie art. 58 ustawy Prawo spółdzielcze. Ma ona zasadniczo charakter aprobujący, jednakże polemizuje z argumentacją podniesioną przez Sąd Najwyższy. W odniesieniu do tezy pierwszej zaaprobowano ocenę odpowiedzialności członków zarządu spółdzielni na podstawie „należytej staranności” (art. 355 § 1 k.c.), lecz wskazano na braki co do podstaw stosowania przepisu art. 355 § 2 k.c. Podobnie w stosunku do stanowiska wyrażonego w tezie drugiej w glosie została zwrócona uwaga na nieścisłość językową w użyciu wyrażenia „w jej imieniu” oraz na konieczność precyzyjnego wskazania, że odpowiedzialność członków zarządu wieloosobowego wobec spółdzielni powinna być zasadniczo traktowana jako solidarność bierna nieprawidłowa. Ponadto odniesiono się do tezy trzeciej i kwestii zmniejszenia obowiązku naprawienia szkody przez członka zarządu wskutek przyczynienia się spółdzielni do zwiększenia szkody.


Słowa kluczowe


odpowiedzialność członka zarządu spółdzielni; odpowiedzialność in solidum; reprezentacja spółdzielni; przyczynienie się poszkodowanego do szkody; prawo spółdzielcze

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Literatura

Banaszczyk Z., Granecki P., O istocie należytej staranności, „Palestra” 2002, nr 7–8.

Bilewska K., Bezprawność a niedochowanie należytej staranności w rozumieniu art. 293 k.s.h., „Palestra” 2007, nr 3–4.

Borysiak W., Kilka uwag o pojęciu należytej staranności w stosunkach regulowanych przez prawo medyczne, „Studia Prawa Prywatnego” 2020, nr 3.

Borysiak W., Komentarz do art. 355, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, W. Borysiak (red.), Legalis 2024.

Chomiuk M., Wybrane aspekty odpowiedzialności członków organów spółek kapitałowych po „dużej reformie” Kodeksu spółek handlowych, „Monitor Prawniczy” 2025, nr 3.

Czachórski W., Odpowiedzialność kontraktowa i jej stosunek do odpowiedzialności deliktowej według Kodeksu cywilnego, „Nowe Prawo” 1964, nr 10.

Czachórski W., Zobowiązania, Warszawa 1968.

Dąbrowa J., Wina jako przesłanka odpowiedzialności cywilnej, Wrocław 1968.

Dybowski T., [w:] System Prawa Cywilnego, t. 3, cz. 1: Prawo zobowiązań. Część ogólna, Z. Radwański (red.), Warszawa 1981.

Girdwoyń J., Wzorzec staranności w KZ a instytucja należytej staranności w KC – porównanie, [w:] Należyta staranność lekarza, Legalis 2024.

Kozieł G., Komentarz do art. 355, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, M. Załucki (red.), Legalis 2020.

Krajewski M., Niezachowanie należytej staranności – problem bezprawności czy winy, „Państwo i Prawo” 1997, z. 10.

Kuźnicki P., Należyta staranność jako przesłanka bezprawności lub winy przy ocenie odpowiedzialności członka zarządu wobec spółki – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 10.06.2021 r., IV CSKP 81/21, „Glosa” 2024, nr 1.

Lanckoroński B., Komentarz do art. 369, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, W. Borysiak (red.), Legalis 2024.

Lewaszkiewicz-Petrykowska B., Zobowiązanie in solidum, „Studia Prawno-Ekonomiczne” 1977, vol. 17.

Machnikowski P., Komentarz do art. 355, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Legalis 2025.

Opalska D., Lojalność i staranność jako kryteria określające sposób wykonywania zobowiązań, „Monitor Prawniczy” 2013, nr 5.

Opalski A., Komentarz do art. 293, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, t. 2b: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, A. Opalski (red.), Legalis 2018.

Opalski A., Oplustil K., Niedochowanie należytej staranności jako przesłanka odpowiedzialności cywilnoprawnej zarządców spółek kapitałowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2013, nr 3.

Oplustil K., Instrumenty nadzoru korporacyjnego (corporate governance) w spółce akcyjnej, Warszawa 2010.

Oplustil K., Włudyka T., O związkach między prawem karnym i prawem spółek. Uwagi na marginesie cywilnej i karnej odpowiedzialności menedżerów spółek kapitałowych, [w:] Państwo prawa i prawo karne. Księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Zolla, P. Kardas, T. Sroka, W. Wróbel (red.), t. 1, Warszawa 2012.

Pawlikowski L., W imieniu spółdzielni czy za spółdzielnię, „Przegląd Prawa Handlowego” 2004, nr 12.

Pietrzykowski K., Bezprawność jako przesłanka odpowiedzialności deliktowej a zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje, [w:] Odpowiedzialność cywilna. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Adama Szpunara, M. Pyziak-Szafnicka (red.), Kraków 2004.

Pietrzykowski K., Komentarz do art. 58, [w:] Prawo spółdzielcze. Komentarz, Legalis 2018.

Pinior P., Komentarz do art. 2091, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, P. Pinior, J.A. Strzępka (red.), Legalis 2024.

Pinior P., Komentarz do art. 2091, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz do zmian (tzw. prawo holdingowe), A. Szumański, R.L. Kwaśnicki, F. Ostrowski (red.), Legalis 2022.

Pinior P., Odpowiedzialność cywilnoprawna członków zarządu spółki z o.o. za wyrządzoną szkodę. Wybrane problemy odpowiedzialności na podstawie art. 293 k.s.h., [w:] Rozprawy z prawa prywatnego. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Wojciechowi Popiołkowi, M. Pazdan, M. Jagielska, E. Rott-Pietrzyk (red.), Warszawa 2017.

Pyziak-Szafnicka M., [w:] System Prawa Prywatnego, K. Osajda (red.), t. 5, Warszawa 2020.

Radwański Z., Olejniczak A., Zobowiązania, Warszawa 2014.

Safjan M., Komentarz do art. 355, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, K. Pietrzykowski (red.), Legalis 2020.

Sobolewski P., Komentarz do art. 362, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, W. Borysiak (red.), Legalis 2024.

Sośniak M., Należyta staranność, Katowice 1980.

Stefaniak A., Komentarz do art. 58, [w:] Prawo spółdzielcze. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych. Komentarz, Warszawa 2018.

Szczęsny R., Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu, „Prawo Spółek” 2007, nr 3.

Szczurowski T., Komentarz do art. 293, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Z. Jara (red.), Legalis 2025.

Wiśniewski T., Komentarz do art. 355, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, t. 3: Zobowiązania. Część ogólna, J. Gudowski (red.), Warszawa 2018.

Zbiegień-Turzańska A., Komentarz do art. 54, [w:] Prawo spółdzielcze. Komentarz, B. Lanckoroński (red.), Legalis 2024.

Żaba M., Kilka uwag na temat potrzeby zmiany przepisów dotyczących reprezentacji spółdzielni, „Przegląd Prawa Handlowego” 2019, nr 11.

Żurek J., Odpowiedzialność cywilnoprawna członków zarządu spółki z o.o. wobec spółki i jej wierzycieli, Kraków 2003.

Akty prawne

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1061, ze zm.).

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. 2025, poz. 277, ze zm.).

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. 2024, poz. 593, ze zm.).

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 18, ze zm.).

Ustawa z dnia 9 lutego 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2022, poz. 807).

Orzecznictwo

Wyrok SN z dnia 9 lutego 2006 r., V CSK 128/05, LEX nr 171638.

Wyrok SA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2011 r., I ACa 54/11, Legalis nr 385358.

Wyrok SN z dnia 10 czerwca 2021 r., IV CSKP 81/21, LEX nr 3190971.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/glosa.2026.2.67-82
Data publikacji: 2026-06-30 00:00:00
Data złożenia artykułu: 2025-11-12 20:02:28


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Glosa. Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.