The Balance Theory and the Condition Theory – Commentary on the Resolution of the Supreme Court of 16 February 2021, III CZP 11/20
Abstract
In the context of cases related to the institution of Swiss franc loans, the discussion about the legitimacy of invoking one of the two theories developed in German jurisprudence, and subsequently refined by its doctrine, plays a significant role. These are the theory of two conditions (Zwei-Kondiktionen-Theorie) and the balance theory (Saldotheorie). This commentary focuses on the genesis of these concepts, which has allowed for the indication that the Polish Supreme Court incorrectly approaches the balance theory. Simultaneously, it is proposed that in the mutual settlements between the parties of a void loan agreement denominated in Swiss francs, the so-called procedural balance theory should be applied. Additionally, an objection has been expressed against the admissibility of banks invoking the so-called right of retention.
Keywords
Full Text:
PDF (Język Polski)References
Literatura
Dickson B., The Law of Restitution in the Federal Republic of Germany: A Comparison with English Law, “International and Comparative Law Quarterly” 1987, vol. 36(4), DOI: https://doi.org/10.1093/iclqaj/36.4.751.
Dziekan D., Teoria salda czy dwóch kondykcji, „Monitor Prawniczy” 2024, nr 1, DOI: https://doi.org/10.32027/MOP.24.1.7.
Fikentscher W., Heinemann A., Schuldrecht Allgemeiner und Besonderer Teil, Berlin–Boston 2017.
Flume W., Die Rückabwicklung nichtiger Kaufverträge nach Bereicherungsrecht – Zur Saldotheorie und ihren „Ausnahmen“, „JuristenZeitung“ 2002, Nr. 7.
Flume W., Die Saldotheorie und die Rechtsfigur der ungerechtfertigten Bereicherung, „Archiv für die civilistische Praxis“ 1994, Nr. 5.
Koppensteiner H.-G., Kramer E.A., Ungerechtfertigte Bereicherung, Berlin–New York 1975.
Lieb M., Werner Flume und das Bereicherungsrecht, „Archiv für die civilistische Praxis“ 2009, vol. 2, DOI: https://doi.org/10.1628/000389909787967512.
Lorenz S., Übersicht zum Problem der Berücksichtigung der Gegenleistung bei der bereicherungsrechtlichen Rückabwicklung gegenseitiger Verträge. „Saldotheorie”, https://lorenz.userweb.mwn.de/skripten/saldotheorie.htm (dostęp: 26.06.2024).
Ratusznik P., O nieprawidłowościach w rozumieniu tzw. bezprawności względnej – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 23.05.2019 r., II CSK 360/18, „Glosa” 2022, nr 3.
Skibińska E., Roszczenia banku, „Monitor Prawniczy” 2025, nr 8.
Wydra Ł., Koźmiński K., Rozliczenie nieważnej umowy kredytowej w oparciu o teorię salda. Glosa do wyroku TSUE z 19.06.2025 r. w sprawie Lubreczlik, C-396/24, „Palestra” 2025, nr 10, DOI: https://doi.org/10.54383/0031-0344.2025.10.7.
Akty prawne
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. 2025, poz. 1071, ze zm.).
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz.U. 2025, poz. 614, ze zm.).
Orzecznictwo
Wyrok Reichsgericht z dnia 14 marca 1903 r., Rep. V. 458/02, RGZ 54.
Wyrok TSUE z dnia 14 grudnia 2023 r., C-28/22, „Monitor Prawniczy” 2024, nr 1.
Wyrok TSUE z dnia 19 czerwca 2025 r., C-396/24, „Monitor Prawniczy” 2025, nr 8.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/glosa.2026.3.15-24
Date of publication: 2026-10-07 14:44:55
Date of submission: 2026-01-26 10:40:23
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Gloss. Commercial Law in Judgments and Commentaries
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.