Koncept miłość w języku amharskim w świetle danych systemowych

Aleksander Kacprzak

Streszczenie w języku polskim


Celem niniejszego badania jest ukazanie specyfiki konceptu miłość odzwierciedlonego w systemie języka amharskiego. W pierwszej części badania analizie poddane zostały główne leksykalne wykładniki konceptu: czasowniki wäddädä i afäqqärä oraz rzeczownik fəqər. Szczególne godne uwagi w tym kontekście okazało się istnienie dwóch różnych czasowników mających znaczenie ‘kochać’, które różni nie tylko intensywność opisywanego uczucia, lecz także częstotliwość użycia we współczesnym języku. W kolejności analizie poddane zostały liczne derywaty powstałe na bazie dwóch głównych rdzeni związanych z miłością. To pozwoliło ukazać rolę morfologii w wydobywaniu niuansów semantycznych, a także dało lepszy wgląd w kulturę, która leży u podstaw amharskiego obrazu świata. W trzeciej części badania zarysowane zostało pole semantyczno-leksykalne funkcjonujące wokół głównych leksykalnych wykładników konceptu. W końcu, w ostatniej części badania przeanalizowane zostały wyrażenia idiomatyczne dotyczące miłości.


Słowa kluczowe


koncept miłość; konceptualizacja miłości; język miłości; język amharski; amharski obraz świata; kultura Etiopii; języki afrykańskie; relatywizm językowy; etnolingwistyka; antropologia językowa

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Amberber Mengestu, 2001, Testing emotion universals in Amharic, [w:] Emotions in crosslinguistic perspective, red. John Harkins, Anna Wierzbicka, Berlin, Nowy York: De Gruyter Mouton, s. 35–68. DOI: 10.1515/9783110880168.

Bartmiński Jerzy, 2012, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Bartmiński Jerzy, 2018, O założeniach i postulatach lingwistyki kulturowej (na przykładzie definicji pracy), „Półrocznik Językoznawczy Tertium” 3(1), s. 26–55. DOI: 10.7592/Tertium2018.3.1.Bartminski.

Baruk-Dzięcioł Ewa, 2020, Miłość i erotyzm jako elementy językowego obrazu świata żeńskiej młodzieży akademickiej, „Seminare. Poszukiwania naukowe” 41, s. 87–101.

Beall Anne, Sternberg Robert, 1995, The social construction of love, „Journal of Social and Personal Relationships” 12(3), s. 417–438. DOI: 10.1177/026540759512300.

Bender Marvin L., 1983, The origin of Amharic, „Journal of the Institute of Language Studies” 1, s. 41–50.

Bierwiaczonek Bogusław, 2002, A cognitive study of the concept of LOVE in English, Katowice: Wydawnictwo UŚ.

Girma Demeke, 2001, The Ethio-Semitic languages (re-examining the classification), „Journal of Ethiopian Studies” 24(2), s. 57–93.

Gryshkova Nina, 2014, Leksem, pojęcie, stereotyp, koncept, znaczenie, idea – propozycja regulacji terminologicznych, [w:] Wartości w językowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 3, red. Iwona BielińskaGardziel, Stanisława NiebrzegowskaBartmińska, Joanna Szadura, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 21–50.

Kacprzak Aleksander, 2022, The structure of the concept of kærlighed ‘love’ in Danish, „International Journal of Language and Culture” 9(2), s. 258–291. DOI: 10.1075/ijolc.22035.kac.

Kacprzak Aleksander, 2024, Emotions, morality, and cognition: The unprecedented scope of the concept of the heart in Amharic, „Aethiopica” 27, s. 250–271. DOI: 10.15460/aethiopica.27.2181.

Kacprzak Aleksander, 2025, Love and the Danish Worldview. A Cognitive Ethnolin­guistic Study of the Concept of Kærlighed ‘Love’ in Danish, Göttingen: VR Unipress.

Kefle Wold Kidane, 1956, Mäs’əhafä säwasəw wägəs + wämäzgäbä qalat hädis, Addis Abeba: Artistik Matämya Bet.

Kozicki Michał, 2017, Neologism construction in Amharic by compounding various parts of speech, „Studies of the Department of African Languages and Cultures” 51, s. 53–68.

Kövecses Zoltán, 1986, Metaphors of anger, pride, and love, Amsterdam/Philadelphia: John Benjamins.

Kövecses Zoltán, 1991, A linguist’s quest for love, „Journal of Social and Personal Relationships” 8(1), s. 77–97. DOI: 10.1177/0265407591081004.

Leslau Wolf, 1995, Reference grammar of Amharic, Wiesbaden: Harrassowitz.

Leyew Zelealem, 2012, The Ethiopian language policy: A historical and typological overview, „Ethiopian Journal of Languages and Literature” 12(2), s. 1–59.

Lomas Tim, 2018, The flavours of love: A cross-cultural lexical analysis, „Journal for the Theory of Social Behaviour” 48(1), s. 134–152.

Meyer Ronny, 2011a, Amharic, [w:] The Semitic languages: An international handbook, red. Stefan Weninger, Berlin, Boston: De Gruyter Mouton, s. 1178–1212. DOI: 10.1515/9783110251586.1178.

Meyer Ronny, 2011b, The role of Amharic as a national language and an African lingua franca, [w:] The Semitic languages: An international handbook, red. Stefan Weninger, Berlin, Boston: De Gruyter Mouton, s. 1212–1220. DOI: 10.1515/9783110251586.1212.

Milkias Paulos, 2011, Ethiopia, Santa Barbara: ABC-CLIO.

Nawacka Joanna, 2020, Językowy obraz miłości w ujęciu translatorycznym (na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego), „Acta Neophilologica” XXII(1), s. 127–148.

Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława, 2020, Definiowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Piasecka-Chmielnik Magdalena, 2023, Językowy obraz miłości we frazeologii języka francuskiego i języka polskiego, „Linguistische Treffen in Wrocław” 23(I), s. 305–318. DOI: 10.23817/lingtreff.23-19.

Suchodolska-Nowak Olga, 2012, Koncept miłości w paremiologii słowiańskiej, „Acta Polono-Ruthenica” XVII(1), s. 129–137.

Swidler Ann, 2001, Talk of love: How culture matters, Chicago, London: University of Chicago Press.

Taye Bekalu, 2017, Ethnic federalism and conflict in Ethiopia, „African Journal on Conflict Resolution” 17(2), s. 41–66.

Tokarski Ryszard, 2014, Światy za słowami, Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Underhill James, 2012, Ethnolinguistics and cultural concepts: Truth, love, hate and war, Cambridge: Cambridge University Press.

Weninger Stefan, 2012, Old Ethiopic, [w:] The Semitic languages: An international handbook, red. Stefan Weninger, Berlin, Boston: De Gruyter Mouton, s. 1124–1142.

Wierzbicka Anna, 1992, Semantics, culture and cognition: Universal human concepts in culture-specific configurations, Oxford: Oxford University Press.

Wierzbicka Anna, 1999, Emotions across languages and cultures: diversity and universals, Cambridge: Cambridge University Press.

Wierzbicka Anna, 2019, The biblical roots of English ‘love’, „International Journal of Language and Culture” 6(2), s. 225–254. DOI: 10.1075/ijolc.18006.wie.

Wołk-Sore Ewa, 2008, Towards the conceptualization of the sphere of interpersonal relations in Amharic, Warszawa: Wydawnictwa UW.

Wołk-Sore Ewa, 2009, Positive and negative emotions encoded in Amharic forms of address, [w:] Codes and rituals of emotions in Asian and African cultures, red. Nina Pawlak, Warszawa: Elipsa, s. 128–137.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/et.2026.38.237
Data publikacji: 2026-10-08 20:42:20
Data złożenia artykułu: 2024-02-06 13:18:32


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Aleksander Kacprzak

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.