Mediacja a paternalizm
Streszczenie w języku polskim
Artykuł podejmuje problem obecności paternalizmu w mediacji. Koncentruje się on na teoretycznych aspektach zagadnienia i nie odnosi się do praktyki mediacyjnej. Opracowanie prezentuje współczesne poglądy na paternalizm, włączając w to teorię tzw. nowego paternalizmu, rozwiniętą we współczesnej ekonomii. Trzy podstawowe style mediacji są analizowane z uwzględnieniem współczesnych poglądów na paternalizm. Opracowanie pokazuje, że teoretyczne założenia stojące u podstaw mediacji mogą być postrzegane jako paternalistyczne, co, jednakże nie oznacza, że strony procesu mediacyjnego są przymuszane do podjęcia określonych decyzji. Mediator jest podmiotem cechującym się wyższością epistemiczną, który działa dla dobra stron postępowania. Wpływa on na kontekst wyborów podejmowanych przez strony, zważając na ich dobro oraz sprawiedliwość procesu. Obowiązek informacyjny mediatora powinien być nakierowany na minimalizowanie ryzyka związanego z paternalizmem.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
Literature
Aird R., A Puzzle of Epistemic Paternalism, “Philosophical Psychology” 2023, vol. 36(5).
Alexander N., Haugen K., Medical Paternalism vs Patient Autonomy, “Radiologic Technology” 2023, vol. 95(1).
Andreou Ch., Paternalism and Presumed Superiority, “Analysis” 2023, vol. 83(1).
Brown C.J., Facilitative Mediation: The Classic Approach Retains Its Appeal, “Pepperdine Dispute Resolution Law Journal” 2004, vol. 4(2).
Bush R.A.B., Pope S.G., Changing the Quality of Conflict Interaction: The Principles and Practice of Transformative Mediation, “Pepperdine Dispute Resolution Law Journal” 2002, vol. 3(67).
Chitashvili N., Burduli I., Paradigmatic Models of Mediation, Mandatory Eclectics or a Direct Decision, “Prawo i Więź” 2024, vol. 4(47).
Chowdhury J.A., Gender Power and Mediation: Evaluative Mediation to Challenge the Power of Social Discourses, Cambridge 2012.
Claeys G., Mill and Paternalism, Cambridge 2013.
Condlin R.J., The Curious Case of Transformative Dispute Resolution: An Unfortunate Marriage of Intransigence, Exclusivity, and Hype, “Cardozo Journal of Conflict Resolution” 2013, vol. 14.
Franz P.L., Habits of a Highly Effective Transformative Mediation Program, “Ohio State Journal on Dispute Resolution” 1998, vol. 13(3).
Gaynier L.P., Transformative Mediation: In Search of a Theory of Practice, “Conflict Resolution Quarterly” 2005, vol. 22(3).
Hoffman D.A., Ten Principles of Mediation Ethics, [in:] Mediation: Approaches and Insights, ed. R. Bleemer, New York 2005.
Husby D., From Paternalism to Mutuality, “The Covenant Quarterly” 2020, vol. 78(1–2).
Kichaven J., Adding Value: Making the Strongest Case for Evaluation, [in:] Mediation: Approaches and Insights, ed. R. Bleemer, New York 2005.
Lack J., A Mindful Approach to Evaluative Mediation, “MfN Tijdschrift Conflicthantering” 2014, no. 3.
Leportier K., Paternalism for Rational Agents, “Journal of Economic Methodology” 2024, vol. 31(2).
Levin M.S., The Propriety of Evaluative Mediation: Concerns About the Nature and Quality of an Evaluative Opinion, “Ohio State Journal on Dispute Resolution” 2001, vol. 16(2).
Levy N.K., Comparing The 3 Major Styles Of Mediation, “Mediation” 2018, October 14.
Lougheed K., Harris J.L., Epistemic Paternalism, Averroes, and Religious Knowledge, “Philosophy East & West” 2022, vol. 72(4).
Manning C.M., Transformative and Facilitative Mediation Case Studies: Improving Relationships and Providing Solutions to Interpersonal Workplace Conflict, “The Arbitrator & Mediator” 2006, December.
Matson E.W., The New Paternalism Does Not Replace Older Wisdom, “Economic Affairs” 2024, vol. 44(2),.
Quek D., Facilitative versus Evaluative Mediation. Is There Necessarily a Dichotomy?, “Asian Journal on Mediation” 2013.
Rizzo M.J., Whitman G., Escaping Paternalism: Rationality, Behavioral Economics, and Public Policy, Cambridge 2020.
Sandu A., Mediation – Communicative Action and Philosophical Practice, “Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala” 2014, vol. 6(1).
Seul J.R., How Transformative Is Transformative Mediation?: A Constructive Developmental Assessment, “Ohio State Journal on Dispute Resolution” 1999, vol. 15(1).
Sowiński P.K., Convergence of the Basic Principles of Mediation in Criminal, Civil, Administrative and Judicial-Administrative Matters, “Ius Novum” 2022, vol. 2.
Turner J., On the Expressive Theory of Paternalism, “Jurisprudence” 2024, vol. 15(3).
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/adr.2026.1.97-113
Data publikacji: 2026-08-12 00:12:57
Data złożenia artykułu: 2025-12-23 10:20:26
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Łukasz Mirocha
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.